أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

461

قانون ( فارسى )

نيفتد ، در اين حال ناگزيرى كه خونريزى را وسيلهء چيزهاى خون بندآور بند آورى . و اين وسايل بندآورندهء خون نزيف را در كتاب اوّل قانون شرح داديم ؛ ليكن در اينجا نيز آنها را ياد مىكنيم كه كمكى به تو كرده باشيم . پس مىگوييم : بند آوردن خون در چنين حالتى چند روش دارد : 1 - خون را از راهى كه مىريزد به جهت ديگرى راهنمايى كنى و مجرا را تغيير دهى . 2 - گدار خونريزى را ببندى و نگذارى خون بيرون ريزد . 3 - هر دو وسيلهء فوق را به كار ببرى ؛ يعنى مجرا را تغيير دهى و گدار را بند آورى يا وسايل ديگر را نيز به كار برى . قسمت اوّل كه گفتيم خونريزى را از مجراى خود به جهت ديگرى تغيير دهى ، چند طريقه دارد : 1 - خون ريزش را كاملا به طرف عقب ببرى بدون اينكه نياز به پيدا كردن مجراى ديگرى باشد كه از آن خارج شود ؛ چنان كه حجامت بر كبد مىگذارند و خون از سوراخ راست بينى مىريزد . 2 - وقتى كه مجرا را تغيير مىدهى مجراى ديگرى براى خونريزى بيابى ؛ چنان كه كسى خونريزى بينى شديد دارد ، رگ دستى را مىزنند كه در طرف آن بينى قرار گرفته است و رگ را تنگ مىزنند . حالت دوم كه گفتيم مجرا را ببند و مگذار خونريزى ادامه يابد ، چند راه دارد : 1 - وسيلهء منعقدكنندهء خون را به كار ببرى . 2 - وسيلهء مخدرى خون را از جريان بازدارى . مخدر نيز چند نوع است . الف - داروى مخدر به كار ببرى . ب - حالتى بر بدن آيد كه خون خود به خود از ريزش افتد ؛ مثلا شخصى كه نزيف خون دارد اگر غش كرد خونريزى متوقف مىشود . 3 - سرچشمهء خونريزى را ببندى ؛ كه آن هم از چند راه عملى مىشود : الف - بستن رگى كه دهان باز كرده است و خون از آن مىريزد . ب - پر كردن جاى خونريزى كه خود دو حالت دارد : يكى اينكه چيزى در دهانهء رگ فرو كنى كه نگذارد خون بيرون جهد . و دوم اينكه دهان بستن رگ بدون فرو كردن چيزى در دهانهء آن باشد و دهانه بند بالاى دهانه قرار گيرد ؛ كه آن هم به چند صورت عملى است : مثلا كارى كنى كه كبره بر دهانهء رگ خون جهان قرار گيرد . كه ايجاد كبره ( خشك‌ريشه ) از دو راه ممكن است صورت پذيرد : يكى وسيلهء داغ گذاشتن بر دهانهء رگ و دوم استعمال داروى داغ‌گذار . يا اگر كبره گذاشتن را صورت ندادى يكى از وسايل آتى را سبب بند آمدن خونريزى قرار ده ! 1 - خون را بر دهانهء رگ خونريزى لخته گردان . 2 - داروى چسباننده به كار ببر كه بر دهانهء رگ بچسبد و دهانه را بپوشاند .